Θεσμικό πλαίσιο

Στην παρούσα ενότητα παρατίθεται η νομοθεσία που διέπει την προστασία των προσωπικών δεδομένων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, την Τεχνητή Νοημοσύνη, και λοιπές διατάξεις στην εποπτεία των οποίων έχει ρόλο η Αρχή όπως την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφημιστικής προβολής.

Στη νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων συγκαταλέγονται ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ), ο ν. 4624/2019 (ν. 4624/2019 με ενσωματωμένες όλες τις τροποποιήσεις), ο ν. 2472/1997 καθώς και ο ν. 3471/2006 στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Ειδικότερα, ο ΓΚΠΔ τέθηκε σε εφαρμογή από τις 25-5-2018, σύμφωνα µε το άρθρο 99 παρ. 2 αυτού. Σύμφωνα µε το άρθρο 288 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), ο ΓΚΠ∆ έχει άμεση εφαρμογή σε όλα τα κράτη µέλη, τα οποία υποχρεούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας τους.

Με τον ν. 4624/2019 (ΦΕΚ Α΄137), ορίζονται μέτρα εφαρμογής του ΓΚΠΔ και ενσωματώνεται στην εθνική νομοθεσία η Οδηγία (ΕΕ) 2016/680. Ο ν. 2472/1997 καταργήθηκε, εκτός των διατάξεων που αναφέρονται ρητά στο άρθρο 84 του ν. 4624/2019.

Ο ν. 3471/2006, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία 2002/58/ΕΚ (Οδηγία e-Privacy), όπως έχει τροποποιηθεί µε την Οδηγία 2009/136/ΕΚ, αποτελεί συμπλήρωση και εξειδίκευση του θεσμικού πλαισίου της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων συγκαταλέγονται το άρθρο ΣΤ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το άρθρο 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η Σύμβαση 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης και η επικαιροποίηση αυτής.

Ακόμα, στην παρούσα ενότητα παρατίθενται οι κανονιστικές πράξεις και οι οδηγίες της Αρχής.

Επιπλέον, με τον νόμο 5321/2026 («Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη) - Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α΄146) και άλλες διατάξεις») η Αρχή ορίζεται, μεταξύ άλλων:

  • αρμόδια αρχή εποπτείας της αγοράς για τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που εμπίπτουν στις απαγορευμένες πρακτικές του Κανονισμού, για τα συστήματα υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙΙ και για τα συστήματα που υπόκεινται στις υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 του Κανονισμού,
  • ενιαίο σημείο επαφής της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αντίστοιχες εθνικές αρχές,
  • αρμόδια αρχή για την υποβολή και διαχείριση καταγγελιών σχετικά με παραβάσεις του Κανονισμού,
  • κοινοποιημένος οργανισμός για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης συγκεκριμένων συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου,
  • αρμόδια αρχή για τη λειτουργία του εθνικού ρυθμιστικού δοκιμαστηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Sandbox), από κοινού με την ΕΕΤΤ.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το θεσμικό πλαίσιο συμπληρώνεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1744, ο οποίος τροποποιεί και απλοποιεί ορισμένες διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), με αλλαγές που αφορούν, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή και την εποπτεία των κανόνων για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Περαιτέρω, με το άρθρο 5 του ν. 5099/2024 ο οποίος υλοποιεί μέτρα για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 2022, ο οποίος αφορά την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών (Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες), η Αρχή Προστασίας Δεδομένων ορίζεται ως αρμόδια για την επίβλεψη των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών και την επιβολή της περ. δ) της παρ. 1 και της παρ. 3 του άρθρου 26 (σχετικά με την πληροφόρηση των χρηστών για τον τρόπο εμφάνισης και στόχευσης των διαφημίσεων) και του άρθρου 28 της εν λόγω Πράξης (σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων ανηλίκων).

Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 23 παρ. 5 του ν. 5099/2024 εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1/2024 Κοινή Απόφαση (ΦΕΚ β’ 4593/07.08.2024) της Ε.Ε.Τ.Τ. ως Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών κατ’ άρθρο 4 του ν. 5099/2024 και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων και του Ε.Σ.Ρ., αμφοτέρων ως αρμοδίων αρχών κατ’ άρθρο 5 του ν. 5099/2024, με την οποία ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στη συνεργασία τους στο πλαίσιο αποτελεσματικής εφαρμογής της Πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, ιδίως δε στο πεδίο του συντονισμού της συλλογής δεδομένων και πληροφοριών καθώς και της ανταλλαγής αυτών, του τρόπου χρήσης πληροφοριακών συστημάτων σε εθνικό επίπεδο και της διαδικασίας λήψης και διαβίβασης καταγγελιών.