Εγγραφή - Είσοδος μελών
Username:
Password
Θεματικές Ενότητες>> Συστήματα Βιντεοεπιτήρησης>> Εισαγωγή
 
Αποφάσεις
 
Συχνές ερωτήσεις
 
Θεματικές ενότητες
 
Σημαντικά αρχεία
 
 
Μικροί Πολίτες
 
Ασφάλεια
 
 

Εισαγωγή

Γενικά

Η χρήση συστημάτων βιντεοεπιτήρησης σε κτίρια αλλά και υπαίθριους χώρους, τόσο από δημόσιους φορείς όσο και από ιδιώτες, είναι πλέον ιδιαίτερα εκτεταμένη: για παράδειγμα τράπεζες, ξενοδοχεία, εμπορικά καταστήματα, κ.λπ., τοποθετούν συστήματα βιντεοεπιτήρησης με σκοπό να προστατεύουν τους πελάτες, το προσωπικό τους αλλά και τις εγκαταστάσεις τους.

Η βιντεοεπιτήρηση αποτελεί αναμφίβολα ένα μέτρο πρόληψης, ιδιαίτερα αν εφαρμοστεί με σωστή σχεδίαση. Από την άλλη όμως πλευρά, επιδρά στη συμπεριφορά των προσώπων, καθώς κάποιος που γνωρίζει ότι παρακολουθείται ενδέχεται να προσαρμόζει τη συμπεριφορά του, μπορεί ακόμα και να υπόκειται σε ψυχολογική πίεση.

Είναι λοιπόν αναγκαίο, για τη διασφάλιση του θεμελιώδους δικαιώματος της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, να γίνεται σωστή και όχι καταχρηστική λειτουργία των ανωτέρω συστημάτων: με άλλα λόγια, τα συστήματα αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο και μόνο όταν ο επιδιωκόμενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με ηπιότερα μέσα (αρχή της αναλογικότητας - άρθρο 4 του ν. 2472/1997).

Η Αρχή τα τελευταία χρόνια δέχεται σημαντικό αριθμό ερωτημάτων και καταγγελιών σχετικά με τη νομιμότητα λειτουργίας συστημάτων βιντεοεπιτήρησης και έχει εξετάσει πολλές περιπτώσεις λειτουργίας τους.

Τι εννοούμε με τον όρο συστήματα βιντεοεπιτήρησης

Συστήματα βιντεοεπιτήρησης ονομάζονται τα συστήματα εκείνα που είναι μόνιμα εγκατεστημένα σε ένα χώρο και έχουν τη δυνατότητα λήψης ή/και μετάδοσης εικόνας ή και ήχου προς οθόνες προβολής ή μηχανήματα καταγραφής (όπου οι κάμερες μπορούν να συνδέονται με την οθόνη ή το μηχάνημα καταγραφής είτε απευθείας είτε μέσω δικτύου/διαδικτύου).

Η συνηθέστερη περίπτωση ενός συστήματος είναι τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης.

Εφόσον ένα σύστημα βιντεοεπιτήρησης λαμβάνει εικόνα από πρόσωπα (ανεξάρτητα αν το σύστημα είναι σε μόνιμη λειτουργία ή όχι), τότε συντελείται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Σημειώνεται ιδιαίτερα ότι ακόμα και η απλή λήψη εικόνας, χωρίς καταγραφή, συνιστά επίσης επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (και, ως εκ τούτου, δεν απαλλάσσεται ο υπεύθυνος μιας τέτοιας επεξεργασίας από τις υποχρεώσεις του προς την Αρχή, όπως αυτές περιγράφονται στη συνέχεια, στην ενότητα «Πληροφορίες για υπευθύνους επεξεργασίας».).

Επισημαίνεται ότι δεν θεωρούνται συστήματα βιντεοεπιτήρησης οι κάμερες χειρός, φωτογραφικές μηχανές, συσκευές κινητού τηλεφώνου, καθώς και θυροτηλέφωνα/θυροτηλεοράσεις που ενεργοποιούνται κατόπιν ενέργειας του εισερχόμενου και δεν καταγράφουν: συνεπώς, το περιεχόμενο αυτής της ενότητας των συστημάτων βιντεοεπιτήρησης δεν καλύπτει τη φωτογράφιση/βιντεοσκόπηση που πραγματοποιείται με αυτά τα συστήματα.

Λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης σε δημόσιους χώρους για σκοπούς δημοσίων αρχών

Η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης σε δημόσιους χώρους από δημόσιες αρχές, για τους σκοπούς των αρχών αυτών, ρυθμίζεται από το ν. 3917/2011 (η Αρχή είχε ήδη διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις ως προς το ζήτημα αυτό με τη γνωμοδότηση 2/2010, η οποία συνέχισε το έργο της γνωμοδότησης 1/2009). Συγκεκριμένα, μια τέτοια λειτουργία επιτρέπεται μόνο από κρατικές αρχές, με τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, εφόσον ο σκοπός είναι ένας εξ αυτών που αναφέρονται στο άρθρο 14 του νόμου (όπως η διαφύλαξη της εθνικής άμυνας και η προστασία του πολιτεύματος).

Η επεξεργασία όμως για σκοπούς προστασίας προσώπων η αγαθών, ακόμα και σε δημόσιους χώρους, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του νόμου αυτού. Για τις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζεται η οδηγία 1/2011 της Αρχής.

Για ειδικότερα θέματα (όπως η διαδικασία και οι προϋποθέσεις για την εγκατάσταση και λειτουργία των συστημάτων αυτών, τα κριτήρια για την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, κ.λπ.) ο νόμος προβλέπει την έκδοση προεδρικού διατάγματος με πρόταση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού, ύστερα από γνώμη της Αρχής. Η έκδοση του εν λόγω προεδρικού διατάγματος αναμένεται εντός του 2012.

Λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης για σκοπούς προστασίας προσώπων και αγαθών

Η Αρχή, προκειμένου να ρυθμίσει το ζήτημα της χρήσης συστημάτων βιντεοεπιτήρησης για σκοπούς προστασίας προσώπων και αγαθών, εξέδωσε την οδηγία 1/2011 (η οποία αντικατέστησε την παλαιότερη σχετική οδηγία 1122/2000), που αφορά στη λειτουργία των συστημάτων αυτών που τοποθετούνται από πάσης φύσεως δημόσιους φορείς ή φυσικά ή νομικά πρόσωπα σε χώρους που διαχειρίζονται. Με την ίδια οδηγία επίσης ρυθμίζεται και η χρήση των συστημάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της παροχής υπηρεσιών υγείας (σε αυτήν την περίπτωση, που ουσιαστικά είναι ιδιαίτερη περίπτωση της προστασίας προσώπων, υπεύθυνοι μπορεί να είναι μόνο φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στο χώρο της υγείας και δεσμεύονται από ειδικό επαγγελματικό απόρρητο - π.χ. γιατροί, νοσηλευτικό προσωπικό). Κατά συνέπεια, με την οδηγία αυτή, μπορεί πλέον ο καθένας να γνωρίζει ποιες προϋποθέσεις πρέπει να τηρούνται προκειμένου να είναι νόμιμη η λειτουργία αυτών των συστημάτων που εγκαθίστανται για τους ανωτέρω σκοπούς.

Σημειώνεται ρητά ότι η λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης για σκοπούς όπως παρακολούθηση εργαζομένων για έλεγχο/αξιολόγησή τους ή για σκοπούς εκπαίδευσής τους δεν επιτρέπεται.

Οποιοσδήποτε προτίθεται να προβεί σε εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης για τους ανωτέρω νόμιμους σκοπούς, οφείλει να ανατρέξει στην οδηγία 1/2011 και να ενημερωθεί πλήρως:

α) για τις προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται για τις κάμερες που θα εγκαταστήσει (σε ποια σημεία επιτρέπεται να τοποθετηθούν και σε ποια όχι, τι εμβέλεια μπορούν να έχουν, τεχνικά χαρακτηριστικά, μέγιστος χρόνος τήρησης δεδομένων, κ.λπ.),

β) για τις λοιπές υποχρεώσεις του (υποβολή γνωστοποίησης στην Αρχή, τοποθέτηση ευδιάκριτων πινακίδων, κ.λπ.).

Αντίστοιχα, οποιοσδήποτε θεωρεί ότι θίγεται από τη λειτουργία ενός συστήματος βιντεοεπιτήρησης, μπορεί επίσης να ανατρέξει στην ίδια οδηγία προκειμένου να ενημερωθεί, μεταξύ άλλων, και για τα δικαιώματά του.

Βασικά χαρακτηριστικά των προϋποθέσεων νόμιμης λειτουργίας συστημάτων βιντεοεπιτήρησης που τίθενται στην Οδηγία 1/2011 περιγράφονται στη συνέχεια, στην ενότητα «Πληροφορίες για υπευθύνους επεξεργασίας».

Συστήματα Βιντεοεπιτήρησης